ZZP’er in 2026: hoe spannend is die hele schijnzelfstandigheid nu echt?

Je hoort het overal: schijnzelfstandigheid, handhaving, nieuwe wetten, rechtsvermoeden… en je denkt help, mag ik nog wel gewoonopdrachten doen? Goed nieuws: je hoeft (nog) niet in paniek je KVK-inschrijving op te zeggen. Edoch, het is wél slim om te weten hoe de vlag er anno 2026 bij hangt.

1. Handhaving in 2026: zachte landing, maar niet zachtzinnig

De beroemde “zachte landing” is nog niet voorbij.
Dat betekent in mensentaal:

• De Belastingdienst kan jouw arbeidsrelatie onderzoeken, maar
• Ze beginnen in de regel met een gesprek/bedrijfsbezoek,
• En er worden geen verzuimboetes uitgedeeld puur omdat de kwalificatie (toch)     verkeerd blijkt te zijn.

Edoch: dat wil niet zeggen dat er niets kan gebeuren.
Vanaf 1 januari 2025 kan de Belastingdienst wél:

• Naheffen (alsof je eigenlijk in loondienst was).
• Vergrijpboetes opleggen als er sprake is van opzet of grove schuld.

Met andere woorden: wie te goeder trouw handelt, heeft nog steeds lucht. Wie bewust ‘speelt’ met schijnconstructies, komt steeds meer inde vuurlinie.

2. Wat verandert er ná de zachte landing?

Per 1 januari 2027 is het gedaan met de zachte landing.
Dan wordt de handhaving scherper en wordt het minder vrijblijvend.

Wat betekent dat voor jou nu al?

• De afspraken die je nu maakt, kunnen later onder het vergrootglas komen.
• Als jouw situatie twijfelachtig is, is dit hét moment om op te schonen.
• Wat nu nog bespreekbaar is, kan straks gewoon beboet worden.

‍

Wellicht voelt 2027 nog ver weg, maar in juridische en fiscale trajecten is dat zo.
Alles wat je nu verstandig inricht, betaalt zich later terug in rust.

3. Het nieuwe rechtsvermoeden: pas op bij lage uurtarieven

Er komt een rechtsvermoeden van werknemerschap bij een uurtarief tot 36 euro.
In normaal Nederlands: verdien je 36 euro per uur of minder, dan wordt straks eerder vermoed dat je eigenlijk werknemer bent en geen echte zelfstandige.

Dat betekent niet dat je boven de 36 euro ineens veilig bent en daaronder per definitie in de fout zit.
Maar:

• Lage tarieven + veel gezag + inbedding in de organisatie = grotere kans dat de relatie als dienstbetrekking wordt gezien.
• Opdrachtgevers zullen bij lagere tarieven kritischer worden (en mogelijk sneller kiezen voor een dienstverband).
• Jij doet er verstandig aan jouw tarief én jouw ondernemerschap goed te onderbouwen.

Edoch, laat je niet gek maken: als jij echt als ondernemer werkt, kun je dat doorgaans aantonen.

4. Wanneer lijk je (te veel) op een werknemer?

Een paar pijnlijke, doch nuttige vragen om jezelf testellen:

• Moet je je vrijwel altijd beschikbaar houden als een soort pseudo-collega?
• Heb je één grote opdrachtgever die praktisch al je tijd opslokt?
• Bepaalt de opdrachtgever waar, wanneer en hoe jij je werk doet (dus veel gezag en weinig vrijheid)?
• Draai je mee in roosters, teamoverleggen en interne processen alsof je in loondienst bent?

Hoe vaker je “ja” antwoordt, hoe meer je richting werknemer schuift.
Niet alleen fiscaal, maar ook juridisch.

Voorbeeld:
Een “zzp’er” die 40 uur per week, het hele jaar, op locatie van één klant zit,met kantoorpas, bedrijfs-e-mailadres en verplichte kantoordagen, en een uurtarief van 35 euro rekent… tja, dat lijkt meer op een vaste baan dan op een zelfstandige opdracht.

5. Wat kun jij nu al verstandig doen?

Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden, maar een kleine APK voor je ondernemerschap in 2026 kan geen kwaad.

Kijk eens kritisch naar:

• Je tarief
   
  • Zit je (ruim) boven de 36 euro? Dan is er meer speelruimte, doch nog steeds geen vrijbrief.
   
  • Zit je eronder? Overweeg of jouw tarief past bij het risico en je positie als ondernemer.
 
• Aantal opdrachtgevers
   
  • Eén grote opdrachtgever is niet verboden, maar wel risicovoller.
   
  • Probeer actief meerdere opdrachtgevers te hebben of te werven, zodat je positie als ondernemer sterker is.
 
• Contract en praktijk
   
  • Wat er in het contract staat is mooi, doch de praktijk is doorslaggevend.
   
  • Zorg dat de werkelijkheid overeenkomt met de papieren afspraken: vrijheid, eigen planning, eigen verantwoordelijkheid.
 
• Ondernemersrisico
   
  • Loop je echt risico (geen doorbetaling bij ziekte, eigen investeringen, eigen materialen, eigen marketing)?
   
  • Of is alles feitelijk geregeld alsof je werknemer bent?

Hoe meer je kunt laten zien dat je daadwerkelijk als ondernemer opereert, hoe sterker je staat als er ooit vragen komen.

6. Wat betekent dit voor jouw mindset als ZZP’er?

Misschien voelt dit allemaal streng.
Toch kun je het ook zien als een reality check: ben je écht ondernemer, of zitje eigenlijk in een soort verkapte dienstbetrekking?

Een paar mindset-switches:

• Zie jezelf niet als “flexibele werknemer”, maar als leverancier van een professionele dienst.
• Onderhandel over je tarief met de houding van een ondernemer, niet vanuit dankbaarheid dat je “mag komen werken”.
• Bewaak je zelfstandigheid: zeg “nee” als een opdrachtgever je structureel wil behandelen als interne medewerker zonder de bijbehorende zekerheden.

Wellicht is dit het moment om je aanbod, je propositie en je tarieven nog eens onder de loep te nemen.
Niet alleen om juridisch veilig te zitten, maar vooral om steviger als ondernemer inde markt te staan.

‍